Οι Εξελίξεις στην Ελλάδα - Ειδήσεις τελευταία νέα και επικαιρότητα

Μια εντυπωσιακή γιορτή δημοκρατίας και πολιτισμού στη Δίβρη για τα 50 χρόνια από το θάνατο του Αλέξανδρου Παναγούλη

Με μεγάλη συμμετοχή πολιτών , παρουσία εκπροσώπων της πολιτικής και αυτοδιοικητικής ζωής και με τη συνεισφορά σημαντικών ομιλητών, μέσα σε κλίμα συγκίνησης αλλά και στοχασμού, πραγματοποιήθηκε η εκδήλωση τιμής για τα 50 χρόνια από τον θάνατο του ήρωα του αντιδικτατορικού αγώνα, Αλέξανδρου Παναγούλη, στο χωριό Δίβρη (Λαμπεία) Ηλείας, τόπο από τον οποίο έλκει την καταγωγή της η οικογένεια.

Την εκδήλωση άνοιξαν οι εκπρόσωποι των διοργανωτών (Φόρουμ Διαλόγου και Πολιτισμού), ευχαριστώντας τους τους παρευρισκόμενους για την ανταπόκρισή τους. «Η εκδήλωση τιμής για τον Αλέξανδρο Παναγούλη, τον πλέον εμβληματικό αγωνιστή κατά της στρατιωτικής δικτατορίας, πραγματοποιείται με αφορμή τα 50 χρόνια από τον τραγικό θάνατό του. Ήταν μόλις 37 ετών και είχε προλάβει να αφήσει ένα ισχυρό αποτύπωμα και να καταχωρηθεί στη συλλογική συνείδηση ως ένας από τους φωτεινούς ήρωες της δημοκρατίας και της ελευθερίας», τονίστηκε μεταξύ άλλων.

Η δημοκρατία δοκιμάζεται σιωπηρά

Τον εναρκτήριο χαιρετισμό πραγματοποίησε ο Δήμαρχος Αρχαίας Ολυμπίας, Άρης Παναγιωτόπουλος, ο οποίος ανέφερε αρχικά: «Εδώ στη Δίβρη, στον τόπο καταγωγής του Αλέξανδρου Παναγούλη θα μπορούσαμε να αποτίσουμε φόρο τιμής σε μια εμβληματική ιστορική μορφή, σε έναν άνθρωπο ακατάβλητου θάρρους, σε έναν ακατάβλητο αγωνιστή της Δημοκρατίας, στο πρόσωπο που συμπύκνωσε και ενσάρκωσε τον αγώνα κατά της δικτατορίας. Στον άνθρωπο που απέδειξε με το παράδειγμά του ότι η ιστορία δε γράφεται μόνο από τους πολλούς, αλλά και αυτούς που διαθέτουν τη βούληση να την αλλάξουν». Ωστόσο, πρόσθεσε, «σήμερα δεν τιμάμε μόνο το πρόσωπο αλλά τη στάση ζωής. Τη δύναμη της αυτοθυσίας για έναν ανώτερο σκοπό. Την επιλογή κάποιος να στέκεται όρθιος, ακόμα και αν οι περιστάσεις τον καλούν να σκύψει».

«Πενήντα χρόνια μετά τον θάνατό του, ο Αλέξανδρος Παναγούλης δεν ανήκει στο παρελθόν. Είναι παρών. Μας παρατηρεί και μας κρίνει, εντός του σύγχρονου πολιτικού πλαισίου», υπογράμμισε ο κ. Παναγιωτόπουλος. «Ως Δήμαρχος της Αρχαίας Ολυμπίας, ενός τόπου που συμβολίζει διαχρονικά την ειρήνη και τη δημοκρατία δεν δύναμαι να περιοριστώ σε λόγια τιμής, οφείλω να αρθρώσω λόγο ευθύνης», συμπλήρωσε, σημειώνοντας πως, το δυσκολότερο είναι να μην αποδεχτεί κανείς ποτέ ότι έτσι είναι τα πράγματα. «Σήμερα δε βιώνουμε δικτατορία, αλλά σε μια εποχή πολλαπλών προκλήσεων. Η εμπιστοσύνη στους θεσμούς διαβρώνεται, η δημόσια συζήτηση υποβαθμίζεται, η ισχύς συγκεντρώνεται με μεγάλη ευκολία. Η δημοκρατία δοκιμάζεται σιωπηρά», τόνισε ο ίδιος.

«Η ύψιστη τιμή στον Παναγούλη δεν αποδίδεται με λόγια. Η πραγματική τιμή αποδίδεται με τη στάση», επεσήμανε ο Δήμαρχος για να καταλήξει πως, «η Δίβρη στέλνει ένα μήνυμα: Η δημοκρατία δεν κληρονομείται, κατακτάται και επανακατακτάται».

Η αξία της ευθύνης

Στη συνέχεια ο Νίκος Αναστασόπουλος, επίκουρος καθηγητής νεότερης και σύγχρονης ελληνικής ιστορίας Πανεπιστημίου Ιωαννίνων παρουσίασε τα σημαντικότερα ορόσημα της πορείας και δράσης του Αλέξανδρου Παναγούλη, σχολιάζοντας πως η εκδήλωση, «δεν αποτελεί μια επετειακή συγκέντρωση μνήμης, συνιστά μια συνειδητή πράξη ιστορικού αναστοχασμού». Όπως παρέθεσε, ο Αλ. Παναγούλης γεννήθηκε στις 2 Ιουλίου του 1939 στην Αθήνα, σε μια οικογένεια με πολιτική και αγωνιστική παράδοση. Τα 2 αδέλφια του συμμετείχαν επίσης ενεργά στον αντιδικτατορικό αγώνα. «Το οικογενειακό περιβάλλον δεν αποτέλεσε απλώς πλαίσιο ανατροφής αλλά θεμέλιο διαμόρφωσης χαρακτήρα». Ήδη από τα μαθητικά του χρόνια, συμμετείχε σε κινητοποιήσεις της νεολαίας. Σε ηλικία μόλις 17 ετών τραυματίστηκε σε διαδήλωση για το Κυπριακό, γεγονός που «αποδεικνύει ότι η πολιτική του συνείδηση είχε διαμορφωθεί από νωρίς και μέσα από βιωματική διαδικασία».

Κατά τη διάρκεια των σπουδών του στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, ο Αλ. Παναγούλης συμμετείχε ενεργά στους αγώνες της δεκαετίας του ‘60, οπότε και αναδείχθηκε σε ηγετικό στέλεχος της νεολαίας Ένωσης Κέντρου. «Η δράση του χαρακτηριζόταν από τόλμη, μαχητικότητα και αταλάντευτη πίστη στη Δικτατορία», σημείωσε ο κ. Αναστασόπουλος και συνέχισε: «Λιποτάκτησε από τον στρατό, προκειμένου να συμμετάσχει στον αντιδικτατορικό αγώνα, μεταβαίνοντας στην Κύπρο όπου και παρέμεινε έως τον Ιανουάριο του 1968». Στη συνέχεια, πέρασε στην παρανομία και ίδρυσε την οργάνωση Ελληνική Αντίσταση. Η κορύφωση αυτής της δράσης ήταν η απόπειρα κατά του δικτάτορα Παπαδόπουλου, στις 13 Αυγούστου του 1968. «Η αποτυχία της απόπειρας δεν αναιρεί τη σημασία της», τόνισε ο καθηγητής, επικαλούμενος τα λόγια του ίδιου του Παναγούλη, σύμφωνα με τον οποίο, «η αποτυχία μπορεί να είναι προτιμότερη από την αδράνεια».

Όπως υπογράμμισε στη συνέχεια ο κ. Αναστασόπουλος, κατά τη σύλληψή του και μεταφορά του στα κρατητήρια της ΕΣΑ, όπου υπέστη σκληρά βασανιστήρια, η στάση του Αλ. Παναγούλη ήταν αμετακίνητη. «Δεν κατέδωσε συνεργάτες, δεν υπέγραψε δηλώσεις μετανοίας, δεν αποκήρυξε τη στάση του», ενώ η δίκη του ενώπιον του έκτακτου στρατοδικείου η στάση του υπήρξε χαρακτηριστική. «Με παρρησία υπερασπίστηκε τις πράξεις του και δήλωσε την πίστη του στη δημοκρατία, φτάνοντας στο σημείο να υποστηρίξει ότι προτιμά το θάνατο από την υποταγή». Πρόσθεσε μάλιστα πως, καταδικάστηκε 2 φορές σε θάνατο αλλά αρνήθηκε να ζητήσει χάρη. «Η στάση του αυτή υπερβαίνει τα όρια της πολιτικής επιλογής και εισέρχεται στο πεδίο της ηθικής στάσης απέναντι στην εξουσία και τα γεγονότα της εποχής», επεσήμανε ο καθηγητής για να καταλήξει πως, ο Αλέξανδρος Παναγούλης μετατράπηκε σε διεθνές σύμβολο αντίστασης.

«Η αποφυλάκισή του τον Αύγουστο του 1973 η μετέπειτα δράση του στο εξωτερικό δείχνουν ότι δεν εγκατέλειψε τον αγώνα», σημείωσε, αναφερόμενος στη συνέχεια στην αποκατάσταση της Δημοκρατίας και την επιστροφή του στην Ελλάδα. «Η εκλογή του το 1974 ως βουλευτή με την ΕΚΝΔ, συνιστά τη μετάβαση ενός ανθρώπου από τη σύγκρουση, στο επίπεδο της θεσμικής δράσης. Ωστόσο δε συνοδεύτηκε από προσαρμογή ή συμβιβασμό».

Αναφερθείς στον θάνατό του, σχολίασε: «Η επιμονή του στην αποκάλυψη του φακέλου της ΕΣΑ τον έφερε στο επίκεντρο έντονων αντιδράσεων. Και τότε έρχεται η 1η Μαΐου 1976. Ο Αλ. Παναγούλης χάνει τη ζωή του σε τροχαίο δυστύχημα στη Λ. Βουλιαγμένης, σε ηλικία μόλις 36 ετών. Το γεγονός αυτό καταγράφηκε ως δυστύχημα. Ωστόσο, η χρονική συγκυρία, η πολιτική του δράση, οι αποκαλύψεις που φέρεται να προετοίμαζε, δημιούργησαν έναν προβληματισμό που διατηρείται έως σήμερα στη δημόσια συζήτηση».

Συνοψίζοντας, ο κ. Αναστασόπουλος υποστήριξε πως, η ιστορική σημασία της ζωής του έγκειται στην πολύπλευρη διαδρομή του. «Πενήντα χρόνια μετά τον θάνατό του, η εκδήλωση δεν έχει χαρακτήρα τελετουργικό, αλλά ουσιαστικό. Η μνήμη του λειτουργεί ως υπενθύμιση της αξίας της ευθύνης», κατέληξε.

Υπερήφανος για την καταγωγή του

Ιδιαίτερα συγκινητικό στιγμιότυπο αποτέλεσε η στιγμή όπου ο αδελφός και συναγωνιστής του Αλ. Παναγούλη, Στάθης Παναγούλης, αντιστασιακός και ο ίδιος, πήρε τον λόγο. «Η Δίβρη είναι το χωριό του πατέρα μου. Όπως όλοι γνωρίζουμε έχει τεράστια πολιτική και πολιτιστική παράδοση και είμαι περήφανος για αυτή την καταγωγή μου. Οι ομιλητές απόψε εξαίρουν το μεγαλείο της δημοκρατίας και θα θυμίσουν στους νεότερους τον αγωνιστή Αλέξανδρο Παναγούλη και τους συντρόφους του, που αποπειράθηκε να εκτελέσει τον τύραννο Παπαδόπουλο και να απαλλάξει τη χώρα μας από το φασισμό», σημείωσε συγκινημένος.

Από κατηγορούμενος, κατήγορος

Ξεχωριστής βαρύτητας ήταν η παρέμβαση του συναγωνιστή και συγκατηγορούμενου του Αλ. Παναγούλη Στάθη Γιώτα, επίσης πρώην βουλευτή και υπουργού. «Ο Αλ. Παναγούλης και οι συναγωνιστές του ανήκαν στην εμβληματική γενιά που έμεινε στην ιστορία, ως γενιά του «1-1-4». Για τη γενιά μας το άρθρο αυτό καθιέρωνε το δικαίωμα της αντίστασης στον αυταρχισμό και την καταπίεση της δεξιάς της εποχής εκείνης», ανέφερε εισαγωγικά.

«Είχαμε την τιμή να γίνουμε συναγωνιστές του και να γίνουμε μάρτυρες του απαράμιλλου θάρρους και της γενναιότητας του αγωνιστή που αψηφώντας τον θάνατο, υπερασπιζόταν τις πράξεις του, αφήνοντας άναυδους τους στρατοδίκες», τόνισε ο κ. Γιώτας, παραθέτοντας στη συνέχεια ιστορικά στοιχεία για την πορεία του.

«Η απεργία πείνας των ημερών της ανάκρισης και τα φρικτά βασανιστήρια είχαν αφήσει σημάδια στο πρόσωπό του», περιγράφει για την κατάστασή του κατά τη διάρκεια της δίκης. «Ο Αλέξανδρος Παναγούλης από την αρχή της δίκης δε θα δεχτεί παθητικά τον ρόλο του κατηγορουμένου, αλλά θα γίνει κατήγορος εκείνων που κατέλυσαν της συνταγματική νομιμότητα», τόνισε χαρακτηριστικά, ενώ αναφέρθηκε σε εμβληματικές στιγμές της δίκης που διήρκησε 12 ημέρες. Ενδεικτικά, σύμφωνα με τον κ. Γιώτα, όταν ο Αλ. Παναγούλης προσφωνήθηκε από τους δικαστές ως στρατιώτης, αντέδρασε έντονα, σηκώθηκε όρθιος, φωνάζοντας, «αρνούμαι ότι είμαι στρατιώτης ενός στρατού που προδίδει την πατρίδα».

«Οι στρατοδίκες από την πρώτη στιγμή της δίκης συνειδητοποιούν ότι ο Αλ. Παναγούλης είναι φτιαγμένος από τη στόφα του αληθινού επαναστάτη, του ανυποχώρητου και αλύγιστου αγωνιστή και πως είναι αποφασισμένος να αντιστρέψει τους ρόλους της δίκης», υπογράμμισε ο κ. Γιώτας, παραθέτοντας αποσπάσματα από την απολογία του, αναφορικά με τα κίνητρα της λιποταξίας, όπου ο Αλ. Παναγούλης δήλωσε: «Διαφωνώντας προς την παρούσα κατάσταση, βρισκόμουν στην παρανομία από την πρώτη στιγμή που εκδηλώθηκε το πραξικόπημα. Υπηρετούσα τότε στον στρατό και όταν διαταράχθηκαν οι σχέσεις της χώρας με την Τουρκία τα Χριστούγεννα του 1966, δε διανοήθηκα να απομακρυνθώ από τη μονάδα μου, την εποχή εκείνη. Υπηρέτησα τη θητεία μου σαν Έλληνας. Η λιποταξία μου δεν έγινε από κίνητρα ταπεινά, αλλά ήταν μια επιθυμία να είμαι συνεπής προς την ιδεολογική μου πίστη και ένας συναισθηματισμός, που μου απαγόρευε να στρέψω τα όπλα κατά των αδελφών μου, των φίλων μου και όλων εκείνων που τόσα χρόνια ήμαστε μαζί ως συμφοιτητές, φίλοι ή μέλη της αυτής κομματικής οργάνωσης».

Ο ίδιος τόνιζε:

«Δεν αποδέχομαι τη βία ως μέσο, ούτε την πολιτική δολοφονία, αλλά στην προκειμένη περίπτωση για να αλλάξει μια κατάσταση η οποία μας επεβλήθη δια της βίας, μόνο δια της βίας μπορεί να αλλάξει. Κατά συνέπεια, η πράξη της λιποταξίας μου ήταν αποτέλεσμα της συναίσθησης που με κατείχε, ότι έπρεπε να γίνω ή λιποτάκτης ή προδότης. Προτίμησα τη λιποταξία».

Είχε τις χάρες όλες

Στον χαρακτήρα του Αλέξανδρου Παναγούλη αναφέρθηκε ο Κώστας Μαρδάς, δημοσιογράφος, συγγραφέας και βιογράφος του, ξεκινώντας με το «ήταν καλός, ήταν γλυκός, είχε τις χάρες όλες», απόσπασμα από το ποίημα «Επιτάφιος» του Γ. Ρίτσου.

«Ήταν καλός από τα μαθητικά του χρόνια, φροντίζοντας να βοηθάει τους συμμαθητές του που υστερούσαν στα μαθήματα, ήταν γλυκός απέναντι στους κοινωνικά αδύναμους, στους γονείς του, στα αδέρφια του, στους φίλους του, στα παιδιά και στις γυναίκες. Είχε τις χάρες όλες. Τη χάρη της προσφοράς, της ανιδιοτέλειας, της αλληλεγγύης, της συγχώρεσης. Είχε τα χάδια του αγεριού. Του αγεριού της γενναιότητας, να απαλλάξει την Ελλάδα, μαζί με τους λίγους συντρόφους του, από τον δικτάτορα Παπαδόπουλο».

Η πρώτη απόδραση

Μια άγνωστη ιστορία από τα παιδικά του χρόνια, μετέφερε ο κ. ΒασίληςΔευτεραίος, καταγόμενος από το χωριό της μητέρας του Αλέξανδρου, Αθηνάς, στη Σύβρο Λευκάδας, μιλώντας για την πρώτη «απόδραση» του Αλ. Παναγούλη από «φυλακή». Όπως ανέφερε, Ο Αλ. Παναγούλης στην Γ’ Δημοτικού ήταν πολύ ατίθασο παιδί και η μητέρα του παρακάλεσε τον τοπικό χωροφύλακα να τον βάλει στο πειθαρχείο, μήπως και βάλει μυαλό. Τον έκλεισαν μέσα, με σκοπό να τον αφήσουν 1-2 ώρες. Σε μισή ώρα ο Αλέκος ήταν έξω και έπαιζε με τα παιδιά. Είχε αποδράσει από το μικρό παράθυρο, από 2 μέτρα ύψος. Ήταν η πρώτη του «απόδραση».

Ο ποιητής Παναγούλης

Για τον «ποιητή Αλέξανδρο Παναγούλη» μίλησε η κ. Γεωργία Μπίρμπα, συγγενής της οικογένειας, απαγγέλοντας αποσπάσματα από ποιήματα του ίδιου.

«Το πρώτο ποίημα γράφτηκε στην απομόνωση του 1971, όπου όπως ο ίδιος ανέφερε, έγραφε τους στοίχους με το αίμα του γεμάτος οργή και αηδία για τη Χούντα: «Ζωντάνεψα τους στοίχους, φωνή τους έδωσα, πιο φιλική να γίνουν συντροφιά και οι δεσμοφύλακες ζητούσανε να μάθουν πού βρήκα τη μπογιά. Οι τοίχοι το μυστικό το κράτησαν, οι μισθοφόροι έψαξαν παντού, όμως μπογιά δε βρήκαν, γιατί στιγμή δε σκέφτηκαν τις φλέβες μου να ψάξουν»».

Το δεύτερο απόσπασμα, που απήγγειλε η κ. Μπίρμπα, αναφέρει: «Κελί μου, που οι τοίχοι σου με τα συνθήματα του αγώνα είναι βαμμένοι. Όποιοι περάσουν από εδώ μετά από εμένα, να τους θυμίσεις όλες τις στιγμές που έζησα. Κι αν οι γροθιές μου τώρα δεν πλήγωσαν τα σίδερα και αν το αίμα που στάζει είναι δικό μου, δεν είναι αυτό που με κάνει να ντρέπομαι».

Η έμπνευση των μαθητών

Στη συνέχεια, σε μια ξεχωριστή στιγμή, ένας μαθητής και μια μαθήτρια του γυμνασίου – λυκείου Λαμπείας ανέβηκαν στην εξέδρα για να παρουσιάσουν ό,τι εμπνεύστηκαν από το βιβλίο «Αλέξανδρος Παναγούλης: Πρόβες Θανάτου» του Κώστα Μαρδά, αντίτυπο του οποίου έλαβαν την εφετινή χρονιά όλοι οι μαθητές και εκπαιδευτικοί του γυμνασίου – λυκείου Λαμπείας. Οι μαθητές Ελένη Αβράμη και Χρήστος Αργυρόπουλος παρουσίασαν την αφίσα που δημιούργησαν με το ακρωνύμιο «ο λαός θα νικήσει» και απήγγειλαν αποσπάσματα από ποίημα που έγραψε ο αγωνιστής κατά τη διάρκεια της απομόνωσης στη φυλακή, αλλά και από τη συνέντευξη που παραχώρησε ο ίδιος στην Ιταλίδα δημοσιογράφο, Οριάνα Φαλάτσι. Η Φαλάτσι τον είχε ρωτήσει εάν έπειτα από όσα υπέφερε εξακολουθεί να αγαπά ακόμα τους ανθρώπους, για να λάβει την απάντηση: «Να τους αγαπάω ακόμα; Θες να πει να τους αγαπάω περισσότερο… Μα, στο θεό σου, πώς μπορείς να μου κάνεις μια τέτοια ερώτηση; δε φαντάζομαι να πιστεύεις ότι εγώ ταυτίζω την ανθρωπότητα με τα κτήνη της ΕΣΑ. Μα αυτοί είναι μόνο μια φούχτα άνθρωποι. Δε σου κάνει εντύπωση ότι όλα αυτά τα χρόνια, έμειναν πάντα οι ίδιοι; Άκουσε, οι κακοί αποτελούν μειονότητα και για κάθε κακό άνθρωπο υπάρχουν σε αντιστάθμισμα 1.000, 10.000 καλοί. Δηλαδή τα θύματά του. Εκείνοι που πρέπει κανείς να παλέψει για χάρη τους».

Η κατάχρηση εξουσίας λειτουργεί αρνητικά για τη δημοκρατία

Στα πλαίσια της εκδήλωσης παρουσιάστηκε συνέντευξη που παραχώρησε στον Θοδωρή Παναγούλη, ο Κωστής Χατζηδάκης, Αντιπρόεδρος της κυβέρνησης.

«Αναφορικά με το σημερινό διακύβευμα για τη δημοκρατία, ο Αντιπρόεδρος επικαλέστηκε τον Παύλο Μπακογιάννη, ο οποίος «έλεγε ότι στη δημοκρατία μπορούμε να διαφωνούμε και γι’ αυτό μπορούμε να συνυπάρχουμε. Αυτό δεν πρέπει να το ξεχνάμε», για να προσθέσει πως, «η δημοκρατία στην Ελλάδα έχει ταλαιπωρηθεί αρκετά, ιδιαίτερα πριν από το 1974. Και γι αυτό θα πρέπει όσοι πιστεύουμε σε αυτή να μάθουμε με την καθημερινή μας συμπεριφορά να την προστατεύουμε».

Ερωτηθείς για τον κίνδυνο ενίσχυσης «αντισυστημικών» φωνών, εν μέσω όξυνσης των κοινωνικών ανισοτήτων, αλλά και σε περιβάλλον υπερσυγκέντρωσης οικονομικής και μιντιακής ισχύος, ο ίδιος τόνισε πως έχει πολύ μεγάλη σημασία πώς χρησιμοποιείς τον λόγο σου, είτε είσαι πολιτικός, είτε δημοσιογράφος. «Οι πραγματικοί δημοκράτες δεν πρέπει να το ξεχνούν, γιατί μέσα από υπερβολές ενισχύονται τα άκρα και οι εχθροί της δημοκρατίας».

Σχετικά με την διαφαινόμενη υποχώρηση της χώρας, στην κατάταξη σχετικά με την ποιότητα της δημοκρατίας, ο Αντιπρόεδρος τόνισε: «Γνωρίζω ότι υπάρχουν πάντοτε περιθώρια βελτίωσης και γι αυτό νομίζω ότι όλοι θα πρέπει να είμαστε έτοιμοι να παραδεχόμαστε αδυναμίες -αν είμαστε στην κυβέρνηση- και να κάνουμε προτάσεις, όχι μόνο κριτική -αν είμαστε στην αντιπολίτευση. Αναφέρθηκε δε στη συνταγματική αναθεώρηση, ως μια «πολύ μεγάλη ευκαιρία, να δούμε τι θα θέλαμε να διορθωθεί για να θωρακίσουμε περαιτέρω τη δημοκρατία μας».

Για το ζήτημα των υποκλοπών, σχολίασε πως έχουν αναληφθεί ευθύνες από πλευράς κυβέρνησης, ενώ το ζήτημα έχει ανατεθεί στη δικαιοσύνη. «Πρέπει να θυμόμαστε ότι είμαστε όλοι Έλληνες. Όσοι πιστεύουμε στην δημοκρατία, ανεξάρτητα από κομματικές εντάξεις, πρέπει να το θυμόμαστε διπλά. Και να θυμόμαστε ότι κάθε υπερβολή και κατάχρηση εξουσίας, θα μπορούσε να λειτουργήσει αρνητικά για τη δημοκρατία», σχολίασε σχετικά.

Οι νεότεροι κίνδυνοι για τη δημοκρατία

Ως τον ήρωα των εφηβικών και των πρώτων φοιτητικών του χρόνων χαρακτήρισε τον Αλ. Παναγούλη, ο καθηγητής, ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ και πρώην υπουργός Γιάννης Μανιάτης. Πιάνοντας το νήμα της συζήτησης, αναφορικά με την υποχώρηση της δημοκρατίας στη χώρα, ο καθηγητής σχολίασε πως, «οι δημοκρατίες στην Ευρώπη δεν κινδυνεύουν πλέον από τα τανκς, αλλά από νεότερους κινδύνους», σημειώνοντας πως, «η αποδυνάμωση των θεσμών, η προσπάθεια χειραγώγησης των ανεξάρτητων αρχών, ο έλεγχος των ΜΜΕ από την κυβέρνηση, η μη απονομή δικαιοσύνης είναι κίνδυνοι πολύ μεγάλοι για τη δημοκρατία». Σύμφωνα με τον ίδιο, όσες προσπάθειες έγιναν για την ταχύτερη απονομή δικαιοσύνης στη χώρα, δυστυχώς δεν έχουν προχωρήσει. «Η δημοκρατία πια κινδυνεύει από τον σύγχρονο τρόπο επικοινωνίας ανάμεσα στους πολίτες», πρόσθεσε στη συνέχεια, υποστηρίζοντας πως, τα ΜΚΔ μαζί με την όποια απελευθέρωση πληροφόρησης, αποτελούν ταυτόχρονα και μια καταδυνάστευση της αντίληψης. «Η δημοκρατία και πολυφωνία, όταν υπάρχει διάθεση να αποδεχτείς τις πλειοψηφίες και να σεβαστείς τις μειοψηφίες, μπορεί να γίνει πράξη», υποστήριξε ο κ. Μανιάτης.

Ένα διεθνές πολιτικό ρεύμα απειλής της δημοκρατίας

Από την πλευρά του ο Γιώργος Σταθάκης, επίσης καθηγητής και πρώην υπουργός του ΣΥΡΙΖΑ, τόνισε πως, «η δημοκρατία σήμερα απειλείται διεθνώς», προσθέτοντας πως απειλείται από ένα διεθνές πολιτικό ρεύμα. «Η κατάλυση της δημοκρατίας δεν γίνεται πλέον όπως στην περίοδο που ο Αλ. Παναγούλης υπήρξε το πιο φωτεινό παράδειγμα αντιφασιστικού και αντιδικτατορικού αγώνα». Σήμερα, συνέχισε, «η απειλή προέρχεται από μια διεθνή πλέον, που στο επίκεντρό της έχει την αμφισβήτηση της δημοκρατίας» και πρόσθεσε πως, το ρεύμα αμφισβήτησης της δημοκρατίας «προσπαθεί να καθυποτάξει και την οικονομία υπό τον έλεγχο της πολιτικής. «Η ακύρωση κάθε έννοιας διεθνών σχέσεων και η επιλογή της ισχύος είναι η μεγαλύτερη τομή με αυτό που θεωρούσαμε δεδομένο», υποστήριξε ο κ. Σταθάκης

Απομάκρυνση των πολιτών από τα κοινά

Την πρωτομαγιά του 1976 ήταν μια βοή που ακούσαμε, «σκοτώσανε τον Παναγούλη» και αυτή η βοή έφτασε ακόμα και στους μαθητές. Ακούγαμε τους φοιτητές που έλεγαν «έφαγαν τον Αλέκο».

Σύμφωνα με όσα σχολίασε στο ίδιο πάνελ ο Θεόδωρος Παπαθεοδώρου, καθηγητής Πανεπιστημίου Πελοποννήσου και πρώην υφυπουργός, «δεν έχει σημασία αν έχουμε εκλογικές δημοκρατίες, σημασία έχει ότι η αυταρχικοποίηση αυτών των δημοκρατιών επεκτείνεται διαρκώς». Ο ίδιος έκανε λόγο για «πολιτική απονομιμοποίηση» που φέρνει «απομάκρυνση των πολιτών από τα κοινά».

«Η άνοδος της ακροδεξιάς είναι μια απειλή για τη δημοκρατία, μια απειλή για την Ευρώπη», τόνισε, υποστηρίζοντας το ίδιο και για τον λαϊκισμό, τον οποίο χαρακτήρισε ως τον μεγαλύτερο κίνδυνο για το λαό. «Μια από τις βασικές απειλές για τη δημοκρατία παραμένει η συγκέντρωση της οικονομικής και μιντιακής ισχύος στα χέρια λίγων», πρόσθεσε σχετικά.

Αποκάλυψη τιμητικής αναμνηστικής στήλης

Στο πλαίσιο της εκδήλωσης έγινε αποκάλυψη μαρμάρινης τιμητικής αναμνηστικής στήλης στην πλατεία του χωριού, με τη μορφή του αγωνιστή και την αναφορά «Την πρωτομαγιά του 2026, 50 χρόνια από το θάνατό του, η Δίβρη, τόπος καταγωγής του, τίμησε τον ήρωα του αντιδικτατορικού αγώνα»

Την αποκάλυψη έκανε ο Στάθης Γιώτας ως εκπρόσωπος του Συνδέσμου Φυλακισθέντων και Εξορισθέντων 1967-1974.

Στην εκδήλωση, πέραν των ομιλητών, παρέστησαν, ο βουλευτής Ηλείας του ΣΥΡΙΖΑ Διονύσης Καλαματιανός, ενώ απέστειλαν χαιρετισμούς ο βουλευτής Ηλείας Δημήτρης Αβραμόπουλος και η καταγόμενη από τη Δίβρη, πρώην υπουργός Φάνη Πάλλη – Πετραλιά. Παρέστησαν επίσης μεταξύ άλλων, ο Αναπληρωτής Περιφερειάρχης Δυτικής Ελλάδας Χαράλαμπος Μπονάνος, ο Αντιπεριφερειάρχης ΠΕ Ηλείας, Νίκος Κοροβέσης, ο Δήμαρχος Καλαβρύτων και Πρόεδρος της Περιφερειακής Ένωσης Δήμων (ΠΕΔ) Δυτικής Ελλάδας Θανάσης Παπαδόπουλος, ο αναπληρωτής Δημάρχου Αρχαίας Ολυμπίας Σωτήρης Παπαηλιού, οι αντιδήμαρχοι Αθηνά Ηλιοπούλου και Πέτρος Γκούβας, οι δημοτικοί σύμβουλοι Γεώργιος Γαλύφας, Ρόη Αντωνοπούλου, Νίκος Μαρούντας, Δημήτρης Δημητρόπουλος και Βασίλης Αρβανίτης, ο Δημήτρης Μπίρμπας, πρώην Δήμαρχος Αιγάλεω, με καταγωγή από τη Δίβρη, σύσσωμο το Τοπικό Συμβούλιο Λαμπείας με επικεφαλής τον πρόεδρο Παναγιώτη Αβράμη, οι πρόεδροι και μέλη των Συλλόγων Διβριωτών Αθήνας και Πάτρας, καθώς και εκπρόσωποι από το Μουσείο Μίκη Θεοδωράκη Ζάτουνας.

Συναυλία Βασίλη Λέκκα

Η εκδήλωση ολοκληρώθηκε με μια εντυπωσιακή συναυλία του Βασίλη Λέκκα και της ορχήστρας του (στην οποία συμμετείχαν σε κάποια μέρη τρείς νέοι Διβριώτες καλλιτέχνες, οι Θοδωρής Πάτσης, Κωνσταντίνος Πάτσης και Βάσια Αγγελοπούλου) που ενθουσίασε τους εκατοντάδες παρευρισκόμενους που έμειναν μέχρι αργά το βράδυ στο χώρο, παρά το προχωρημένο της ώρας και το δριμύ ψύχος. Το πρόγραμμα της συναυλίας, που είχε σχεδιαστεί από το Βασίλη Λέκκα ειδικά για τη συγκεκριμένη εκδήλωση, χαρακτηριζόταν από δύναμη και συγκίνηση και περιλάμβανε τραγούδια από τη μουσική διαδρομή του ερμηνευτή που συνδέθηκαν άρρηκτα με την ελληνική περιπέτεια και συνεχίζουν να μας κρατούν όρθιους, θυμίζοντάς μας το χρέος απέναντι στην ιστορία και την ελευθερία.