Πανελλαδικές 2024 - Θέματα & Απαντήσεις

Πανελλαδικές 2021: Ο σχολιασμός και οι απαντήσεις σε Νεοελληνική Γλώσσα και Λογοτεχνία

Διαβάστε αναλυτικά

το σχολιασμό στη Νεοελληνική Γλώσσα (ΓΕΛ) σε συνεργασία με το Φροντιστήριο «ΑΛΜΑ».

ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ

• Για να δείτε τα θέματα του μαθήματος "ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ" πατήστε εδώ

ΣΧΟΛΙΟ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΑΙ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ

Η συνεξέταση της Νεοελληνικής Γλώσσας και Λογοτεχνίας σηματοδότησε την έναρξη των Πανελλαδικών εξετάσεων για τους μαθητές της Γ’ Λυκείου. Τα αναφορικά κείμενα αποτελούσαν διασκευές από τον ημερήσιο τύπο, ενώ το λογοτεχνικό αφορούσε σε ποίημα του Νίκου Γκάτσου με τίτλο «Στο Σείριο». Η θεματολογία του πρώτου αναφερόταν στις προσδοκίες του σύγχρονου ανθρώπου για το μέλλον γενικά ενώ του δευτέρου ιδιαιτέρως στα οράματα των τελειοφοίτων για την επαγγελματική τους αποκατάσταση. Συναφές ήταν και το περιεχόμενο του ποιήματος το οποίο επιβεβαιώνει τη ματαίωση των ονείρων των μικρών παιδιών, τη διάψευση των προσδοκιών τους και την προσγείωσή τους στη σκληρή πραγματικότητα της ζωής. Το μάθημα και στο νέο σύστημα εξέτασης συνιστά βαρόμετρο για την εισαγωγή των υποψηφίων σε σχολές της προτίμησής τους. Ευχόμαστε καλή συνέχεια στους μαθητές και για τα υπόλοιπα μαθήματα.

Η Φιλολογική ομάδα «ΑΛΜΑ»

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ

ΘΕΜΑ Α

Ο αρθρογράφος παραθέτει σε ευθύ λόγο τις απόψεις δύο τελειόφοιτων για το επαγγελματικό τους μέλλον. Αρχικά, o πρώτος προβάλλει τον ελλιπή επαγγελματικό προσανατολισμό ως κύρια αιτία επιλογής κορεσμένων επαγγελμάτων που οδηγούν στην ανεργία. Στη συνέχεια, τονίζεται από τον δεύτερο τελειόφοιτο η αδυναμία της ελληνικής αγοράς να απορροφήσει τους νέους με αποτέλεσμα να οδηγούνται στη μετανάστευση ή την ετεροαπασχόληση.

ΘΕΜΑ Β

Β1.

Β2.

α.

β.

Στα Κείμενα 1 και 2 γίνεται εκτεταμένη χρήση της επίκλησης στη λογική με μέσα πειθούς τεκμήρια και συγκεκριμένα τα στατιστικά δεδομένα («Το 47% δήλωσε…», «Το 39% δήλωσε,…») και τις μαρτυρίες μαθητών («Από τη μια πλευρά… δίδαξαν», «ως τελειόφοιτοι, βλέποντας… επαγγελματικές ευκαιρίες»).

Με τη χρήση των στατιστικών στοιχείων στο Κείμενο 1 προσφέρεται στο κείμενο εγκυρότητα, αξιοπιστία, ενίσχυση και συμπλήρωση της επιχειρηματολογίας του γράφοντος.

Με τη χρήση μαρτυριών στο Κείμενο 2 αποτυπώνεται ο βιωματικός χαρακτήρας του κειμένου, ενώ ο ευθύς λόγος στη διατύπωσή τους χαρίζει ζωντάνια, αμεσότητα και παραστατικότητα στο ύφος του κειμένου, αποφεύγεται η διαστρέβλωση των λεγομένων των μαθητών, ενισχύοντας την πειστικότητα και ελκύοντας το ενδιαφέρον και την προσοχή του αναγνώστη.

Β3.

Η συντάκτρια του Κειμένου 1 επιθυμεί στην τελευταία παράγραφο (« Όμως το παρόν… να κάνουμε;») να ευαισθητοποιήσει το αναγνωστικό κοινό. Την πρόθεσή της αυτή επιτυγχάνει με τη χρήση των εξής μέσων:

• Χρήση α΄ πληθυντικού ρηματικού προσώπου («να φανταστούμε…», «Σωρεύουμε…») με το οποίο εκφράζει συλλογικότητα, καθολικότητα του φαινομένου, εντάσσει τον εαυτό της στο σύνολο του αναγνωστικού κοινού μοιραζόμενη τις ανησυχίες και προσδοκίες της για το μέλλον, χαρίζει ζωντάνια, παραστατικότητα, αμεσότητα και οικειότητα στο ύφος.
• Χρήση ρητορικού ερωτήματος («Άλλωστε, τι άλλο μπορούμε να κάνουμε;») με το οποίο επιτυγχάνεται ο προβληματισμός του αναγνώστη, προσφέρεται στο κείμενο ζωντάνια, παραστατικότητα, αμεσότητα, οικειότητα και διαλογικός χαρακτήρας.
• Χρήση συνυποδηλωτικής – μεταφορικής γλώσσας («…να καίει τα χείλη μας.») με την οποία προσφέρεται γλαφυρότητα στο κείμενο, συναισθηματική φόρτιση του αναγνώστη, ζωντάνια και παραστατικότητα.

Γ.

Το ποίημα του Γκάτσου, «Στον Σείριο», αναφέρεται στη ζωή των παιδιών στον αστερισμό, Σείριο. Εκεί ζουν ξέγνοιαστα και απολαμβάνουν την απόλυτη ευδαιμονία. Ωστόσο, το ενδιαφέρον τους κεντρίζεται από τον πλανήτη Γη και ρωτώντας τη δασκάλα μαθαίνουν πως εκεί υπάρχει πόνος κι οι άνθρωποι αγωνιούν και ακούραστα κυνηγούν το όνειρο ενός καλύτερου κόσμου. Τότε τα συναισθήματα των παιδιών μεταβάλλονται και δάκρυα κυλούν από τα μάτια τους έχοντας μια έγνοια στη μικρή τους καρδιά.

Ενδεικτικοί κειμενικοί δείκτες μέσω των οποίων αισθητοποιούνται τα παραπάνω:

• Μεταφορική και εικονοπλαστική χρήση του λόγου: «κι ακούραστοι του ονείρου κυνηγοί κεντάνε με συνθήματα τους τοίχους».
• Παρομοίωση : «τις νύχτες που κοιτούν τον ουρανό έν άστρο σα φτερό θαλασσινό»
• Αντίθεση: «ποτέ δε βάλαν έγνοια στην καρδιά ≠ και βάλαν από εκείνη τη βραδιά μιαν έγνοια στη μικρούλα τους καρδιά».

Ακολουθεί η προσωπική άποψη του κάθε μαθητή για το αν θα προτιμούσε να ζει ή όχι στο Σείριο με αιτιολόγηση.

ΘΕΜΑ Δ

Επικοινωνιακό Πλαίσιο: Άρθρο

Τίτλος: Οι νέοι ορίζουν το μέλλον.

Α΄ ζητούμενο: Εφόδια των νέων

• Μόρφωση: επιστημονική, ειδική, τεχνική, επαγγελματική.

• Γνώσεις: όχι μόνο η κατάκτηση ενός τίτλου σπουδών, μιας επιστήμης ή τέχνης που θα εξασφαλίσουν στους νέους καλή επαγγελματική σταδιοδρομία και οικονομική ανεξαρτησία, αλλά και ψυχική και πνευματική καλλιέργεια, που θα αναπτύξουν τη σκέψη, την κρίση, τη φαντασία, την αντίληψη και τη μνήμη.

• Αγάπη και πίστη στην επιστήμη ή στο επάγγελμα που θα ακολουθήσουν, που σημαίνει άρτια και ολοκληρωμένη επαγγελματική κατάρτιση.

• Αυτογνωσία: σωστή εκτίμηση των αδυναμιών, ώστε να μπορούν να καταπολεμήσουν τα ελαττώματα τους και κυρίως τον εγωισμό και το φανατισμό. Η αυτογνωσία βοηθάει το άτομο να εκτιμά ορθά τις δυνατότητές του, να αναπτύσσει τις αρετές του και να ενεργεί ανάλογα.

• Αρετές: αξιοπρέπεια, αυτοπεποίθηση, ειλικρίνεια, εντιμότητα, συνέπεια, ευσέβεια, υπευθυνότητα, σεμνότητα, ανθρωπιά, ισχυρή θέληση, αποφασιστικότητα, αγωνιστικότητα, αυτοκυριαρχία, εργατικότητα, επιμονή κι υπομονή, επιμέλεια, τιμιότητα, σταθερότητα στις αποφάσεις και στους σκοπούς.

• Πίστη στις ανθρώπινες αξίες: σε υψηλά ιδανικά (πατρίδα, θρησκεία, παραδόσεις, αλληλεγγύη), ανεκτικότητα και σεβασμός στο διαφορετικό.

• Πίστη στη δημοκρατία και στους θεσμούς της.

Β΄ ζητούμενο: δράσεις βελτίωσης του κόσμου από τους νέους

• Συμμετοχή σε εθελοντικές οργανώσεις για την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

• Δράσεις για την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος.

• Συμμετοχή σε πορείες, διαμαρτυρίες και συλλαλητήρια για την εδραίωση και την υπεράσπιση της ειρήνης.

• Επικοινωνία και συνεργασία με μαθητές άλλων χωρών για την εξοικείωση με τη διαφορετικότητα και την από κοινού αντιμετώπιση παγκόσμιων προβλημάτων.

• Συμμετοχή στις εκλογικές διαδικασίες με στόχο την ενεργή συμμετοχή στα κοινά και την ομαλή πολιτικοποίηση.

Φιλολογική ομάδα «Άλμα»

Βόλλαρη Εξακουστή

Δάββου Σοφία

Λούπη Βασιλική

Μιχαηλίδη Αθηνά

Παναγιωτοπούλου Όλγα

Πανοπούλου Ιωάννα

Παπαδόπουλος Σάκης

Τσουκαλά Αναστασία